Η βιοποικιλότητα έχει αναδειχθεί τα τελευταία χρόνια σε ακρογωνιαίο θέμα του περιβάλλοντος. Σε αυτό ο άνθρωπος δοκιμάζει τον πολιτισμό του, την ηθική του, τις αξίες του και διακυβεύει το μέλλον των παιδιών του και του πολιτισμένου κόσμου που εδώ και μερικές χιλιετίες έχει κτίσει. Οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι βρισκόμαστε σε ένα κομβικό σημείο: Δεν είναι μόνο το υπερβολι κό κυνήγι και η υπεραλίευση. Δεν είναι μόνο το ότι αλ λάζουμε τη χημεία της ατμόσφαιρας και προκαλούμε οξέωση των ωκεανών.

Oταν η Διεθνής Κοι νότητα, ιδιαίτερα ο ΟΗΕ, αποφασί ζει την ανακήρυξη ενός έτους ως χρονιάς δράσης υπέρ μιας έννοιας, κάτι σημαντικό συμβαίνει παγκοσμίως με αυτήν. Συνή θως, το «Ετος του/της...» υπογραμμί ζει αρνητική ή δυσμενή πρόβλεψη για την κατάσταση της έννοιας, συμβολι κά δε προσκαλεί την παγκόσμια κοινό τητα σε δράση υπέρ της ανατροπής ανεπιθύμητων εξελίξεων. Το ότι το 2010 ανακηρύχθηκε ως Ετος της Βιοποικιλότητας σημαίνει κυρίως δύο πράγματα: πρώτον, ότι η έννοια έχει ...

Η αλληλεξάρτη ση της βιοποικιλότητας με την κλιματική αλλαγή είναι μια ισχυρή επι στημονική υπόθεση για τους ειδικούς και των δύο κλάδων. Και τα δύο φαινό μενα όμως χαρακτηρίζονται προς το παρόν από σημαντικούς βαθμούς επι στημονικής αβεβαιότητας. Τροφοδο τείται έτσι η αμφιβολία περί των προγνώσεων και προβλέψεών τους. Ως εύ ληπτο παράδειγμα στον δημόσιο διά λογο χρησιμοποιείται εδώ η περίπτωση της κλιματικής αλλαγής. Για τη βιοποι κιλότητα θα μπορούσαν να ισχύουν απολύτως ανάλογα επιχειρήματα.

Σήμερα μπορούμε να φτάσουμε σε κάθε γωνιά του πλανήτη ταξιδεύοντας με αε ροπλάνο μέσα σε 24 ώρες, ενώ τα πλοία μεταφέρουν εμπορεύματα σε όλο τον κόσμο μέσα σε λίγες εβδομάδες. Πέρα από αυτό, έχουμε υπερβεί όλα τα βιο γεωγραφικά εμπόδια, συνδέοντας λί μνες με ωκεανούς και μετατρέποντας ισθμούς σε διώρυγες. Αυτές και άλλες ανθρώπινες δραστηριότητες έχουν επιπτώσεις στα φυσικά συστήματα σε κάθε σημείο του πλανήτη. Μια από αυ τές τις επιπτώσεις, η οποία είναι και εκτεταμένη και δυνάμει καταστρεπτι κή, είναι η εισαγωγή μη ιθαγενών ειδών σε νέα περιβάλλοντα.

Η βιοποικιλότη τα συντελεί στη διατήρη ση της ανθρώ πινης ζωής μέ σω της παρο χής αγαθών (π.χ. τροφή, ξυλεία, φαρ μακευτικά χημικά, πρώτες ύλες) και υπηρεσιών (π.χ. ρύθμιση κλίματος, καθαρισμός αέρα και νερού, διατήρη ση γονιμότητας εδαφών, επικονίαση καλλιεργούμενων ειδών, δυνατότη τες αναψυχής και εκπαίδευσης). Η αν θρώπινη κοινωνία συνειδητοποιεί πλέον την τεράστια αξία αυτών των υπηρεσιών, αναγνωρίζοντας τους κιν δύνους που ενδέχεται να τεθούν σε αυτές, μέσω της απώλειας της βιοποι κιλότητας, η οποία συντελείται, κυρί ως, εξαιτίας αλλαγών στο κλίμα και στις χρήσεις γης.

Η έννοια της βιο ποικιλότητας και η επιτελού μενη σχετική επιστημονική έρευνα εκτεί νονται σήμερα πολύ πέραν της απλής καταγραφής των οργανισμών που υπάρχουν στη Γη σε επίπεδο γένους, είδους, έως και γενετικού υλικού. Πε ριλαμβάνουν τη μελέτη των μηχανι σμών και διεργασιών που καθορίζουν τη δομή και τη λειτουργία των οικοσυ στημάτων και κατά προέκταση των αγαθών και υπηρεσιών που παρέχουν. Η έννοια «αγαθά και υπηρεσίες» υπο νοεί ότι ο τελικός χρήστης και «δικαι ούχος» είναι ο άνθρωπος.

Στη σύγχρονη κοινω νία, ο ρόλος τον οποίο καλείται να δι αδραματίσει η ύπαι θρος σταδιακά με ταβάλλεται. Για αρ κετό καιρό, η διατήρηση της βιοποικι λότητας και η αγροτική ανάπτυξη αντιμετωπίστηκαν ως δύο αντίθετοι πόλοι διαχείρισης της υπαίθρου, γεγο νός που αντικατοπτρίστηκε στην ανά πτυξη των αντίστοιχων επιστημονικών τους πεδίων με διακριτό και αυτόνομο τρόπο. Η εμπειρία των τελευταίων ετών όμως, έδειξε ότι στην αντιμετώ πιση πραγματικών καταστάσεων, όπως η προστασία της φύσης ...

Εν μέσω οικονομι κής κρίσης και ση μαντικών προβλη μάτων περιβαλλο ντικής υποβάθμι σης, η συζήτηση για την προαγωγή της πράσινης ανά πτυξης είναι πιο έντονη και επίκαιρη όσο ποτέ. Ο ρόλος των επιχειρήσεων και το πλαίσιο λειτουργίας τους είναι σημαντικό σημείο αναφοράς σε μια τέ τοια προσπάθεια, ιδιαίτερα μάλιστα όταν αυτό σχετίζεται με ένα περιβαλ λοντικό αγαθό ύψιστης αξίας, όπως η βιοποικιλότητα. Πέραν της συνεισφο ράς της βιοποικιλότητας στην ομαλή λειτουργία των οικοσυστημάτων, ο βι ολογικός πλούτος των ειδών ενέχει και σημαντικές οικονομικές - κοινωνικές συνιστώσες.

Ησχέση του του ρισμού με το περιβάλλον εί ναι άμεση, κα θώς το περιβάλλον αποτε λεί τον κατ’ εξοχήν πόρο-θέλγητρο για την τουριστική δραστηριότητα. Είναι το στοιχείο που εμπλουτίζει την ελκυ στικότητα ενός προορισμού. Ως «πε ριβάλλον» θεωρείται το φυσικό και το δομημένο-πολιτιστικό πλαίσιο, δηλα δή τόσο τα στοιχεία της φύσης (βιοτι κά και αβιοτικά) - το κλίμα και ο καιρός, η γη και τα εδάφη της, η τοπογραφία, η γεωλογία, το νερό, η πανίδα, η χλω ρίδα και τα οικοσυστήματα - όσο και τα ανθρωπογενή στοιχεία, κυρίως όλα τα είδη κτιρίων και τα οικιστικά σύνο λα, καθώς και οι αρχαιολογικοί και ιστορικοί χώροι.

Τα μουσεία φυσικής ιστορίας δημιουρ γήθηκαν για να φι λοξενήσουν τα τεκμήρια της φυ σικής ιστορίας της γης, της βιοποικιλότητας και των σύγ χρονων οικοσυστημάτων της δημι ουργίας και της γεω-ιστορικής εξέλι ξης του φλοιού της γης, των τοπίων και της ζωής. Ενα σύγχρονο μουσείο φυ σικής ιστορίας επιδιώκει να διηγηθεί στους επισκέπτες του ποικίλες ιστορί ες παρουσιάζοντας τα διαφορετικά κε φάλαια του μεγάλου βιβλίου της ιστο ρίας του πλανήτη μας. Η δημιουργία ενός μουσείου αποτελεί δίχως αμφιβολία μια μοναδική και γο ητευτική εμπειρία.

Η έννοια της βιο ποικιλότητας αναφέρεται στην ποικιλία γενών, ειδών και οικοσυ στημάτων από τα οποία αποτελείται η ζωή στη Γη. Η ποικιλότητα που υπάρ χει στις μορφές ζωής αυτή τη στιγμή είναι αποτέλεσμα εξελικτικών διαδικασιών που αυξομειώνουν τη βιοποικιλό τητα εδώ και εκατοντάδες εκατομμύ ρια χρόνια. Κάθε φορά που εμφανίζε ται ένα νέο γονίδιο ή είδος σε έναν πλη θυσμό, η βιοποικιλότητα αυξάνεται, ενώ κάθε εξαφάνιση γονιδίου, είδους, πληθυσμού ή και ολόκληρου οικοσυ στήματος οδηγεί στη μείωση της βιο ποικιλότητας αυτής.

Τα τελευταία τριά ντα χρόνια βουλιάζαμε καθημερινά σε έναν βούρ κο, κολλούσαμε όλο και πιο πολύ στη λάσπη, αλλά εμείς είχαμε την αυ ταπάτη ότι βρισκόμαστε σε ιαματικά λουτρά. Η αυταπάτη μας στηριζόταν σε μια αντίφαση: από τη μια εκείνοι που ζού σαν μια εύκολη ζωή πάνω από τις δυ νατότητές τους και εκείνες της χώρας. Αυτά ήταν τα ιαματικά λουτρά. Ως γνω στόν, στα ιαματικά λουτρά δεν χρειά ζεται να κάνεις τίποτε. Μπαίνεις και λι μνάζεις. Από την άλλη όμως αυτά τα ιαματικά λουτρά ...

Η οικονομική κρίση αφήνει το αποτύπωμά της σε όλες τις εκφάνσεις της κοινωνικής ζωής. Από αυτή την κρίση δεν απει λούνται μόνο τα οικονομικά κεκτημέ να αλλά ο ίδιος ο πυρήνας συγκρότη σης των σύγχρονων φιλελεύθερων και δημοκρατικών κοινωνιών. Τα πρωτό νια και νετρόνια του πυρήνα της νεω τερικότητας είναι η έκταση της προά σπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τα ηλεκτρόνια αυτής της σχέσης είναι ο χαρακτήρας και ο τύπος της επι κρατούσας κοινωνικής δικαιοσύνης.

Το ενδιαφέρον των εγκληματολόγων για το μετανα στευτικό φαινόμε νο ούτε πρόσφατο είναι ούτε εξα ντλείται στη συζήτηση για τον βαθμό συμβολής των μεταναστών στις τιμές εγκληματικότητας των χωρών υποδο χής - παρ’ όλο που η τελευταία φαίνεται να δεσπόζει στον δημόσιο λόγο για τη μετανάστευση, προκρίνοντας, κατ’ αυ τόν τον τρόπο, την αντεγκληματική δι άσταση της μεταναστευτικής πολιτι κής. Ωστόσο το ενδιαφέρον της εγκλη ματολογίας για το μεταναστευτικό φαι νόμενο είχε εκδηλωθεί ...

Σύμφωνα με μια έρευνα του Βookseller, περιοδικού για τα βιβλία στην Αγγλία - που ανιχνεύει τα γούστα και τις προτιμήσεις των αναγνωστών (Reading the future) και αποτελεί αναφορά για όλο τον κόσμο του βιβλίου - σε ένα δείγμα 3.000 αγοραστών βιβλίου, τα 3/4 εξ αυτών αγνοούσαν το ηλεκτρονικό βιβλίο Κindle της Αmazon, τα 3/5 δεν είχαν ακούσει ποτέ για το αντίστοιχο Sony Reader ενώ συνοπτικά το 70% είναι αντίθετο στο να αγοράσει ένα ηλεκτρονικό βιβλίο οποιουδήποτε τύπου.

Η ημερίδα που δι οργάνωσε το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου (ΕΚΕ ΒΙ) στη διάρ κεια της 7ης Διεθνούς Εκθεσης Βιβλίου Θεσσαλο νίκης για το ψηφιοποιημένο βιβλίο, αν είναι επανάσταση ή απλώς εξέλιξη, κα θησύχασε εν μέρει τον κόσμο του βι βλίου. Ολοι συμφώνησαν ότι η εξέλιξή της είναι μεν καταιγιστική αλλά μάλλον θα γίνει με αργό ρυθμό. Το αποδεικνύ ει η παγκόσμια αγορά του βιβλίου. Π.χ., σήμερα τα e-books καταλαμβά νουν στην πίτα της αγοράς μόνο το 3% στις ΗΠΑ, το 0,1% στη Γαλλία και ακό μη και στην Ιαπωνία, τη βασίλισσα των ηλεκτρονικών manga, η αγορά δεν απογειώνεται.

Είναι σχεδόν σίγουρο ότι όταν ο Vannevar Βush το 1945 δημοσίευε την ιδέα μιας μηχανής διαχείρισης της γνώσης, την οποία ονόμασε «Μemex», δεν πίστευε ότι ξεκινούσε μια συζήτηση γύρω από την ηλεκτρονική δημοσίευση η οποία θα συνεχιζόταν ως τις μέρες μας. Στο «Μemex» θα μπορούσε κάποιος να αποθηκεύσει βιβλία (σε ηλεκτρονική μορφή), μουσική, εικόνες, περιοδικά και εφημερίδες, να αναζητήσει πληροφορίες, να περιδιαβεί τεκμήρια που θα συνδέονταν μεταξύ τους δίνοντας στον χρήστη δυνατότητες που δεν μπορούσε τότε να τις χωρέσει ο νους του ανθρώπου.

Από το 2007 ήδη ξεκίνησε διεθνώς μια συνεχώς εντεινόμενη συζήτηση για την ψηφιοποίηση του βιβλίου και την εμπορική του αξιοποίηση μέσω του Διαδικτύου, μετά την αλλαγή που αυτό επέφερε την τελευταία δεκαετία στη διακίνηση των προϊόντων της μουσικής και της εικόνας (βίντεο, ταινίες). Αιτία αυτής της συζήτησης αποτέλεσε αφενός μεν η γνωστή πρωτοβουλία της Google να σαρώσει όλη την παγκόσμια βιβλιογραφία και να τη διαθέσει εμπορικά σε κάθε ενδιαφερόμενο και αφετέρου η εμφάνιση στην αγορά λειτουργικών και προσιτών στην προμήθειά τους ψηφιακών αναγνωστών (ΨΑ, e-readers) με κυρίαρχη στον τομέα αυτό την Αmazon με τον ΨΑ Κindle.

Η διευθύντρια του ΕΚΕΒΙ κυρία Κατρίν Βελισσάρη ανοίγοντας την ημερίδα τόνισε ότι το ψηφιακό βιβλίο αλλάζει όλα τα δεδομένα, από τον τρόπο ανάγνωσης ως την πρόσβαση του σύγχρονου ανθρώπου στην πηγή της γνώσης και ότι από τον συγγραφέα ως τον αναγνώστη, τον εκδότη, τον βιβλιοπώλη, τον βιβλιοθηκάριο, η ψηφιοποίηση μάς αφορά όλους. Παρουσίασε τις τρεις ενότητες της ημερίδας ( -0.044 Τc Κατα γραφή, Εμπειρίες, Προτάσεις...

Η εμφάνιση της ψηφιακής τε χνολογίας στον χώρο των εντύπων δεν ήταν παρά θέ μα χρόνου να λάβει διεισδυτική μορφή. Σήμερα η διαδικασία αυτή έχει ήδη προ χωρήσει και, όπως και σε πάρα πολλά άλλα πεδία παραγωγής, ανατρέπει δια δοχικά τα δεδομένα της έντυπης επικοι νωνίας σε κάθε μορφή ή λειτουργία της: βιβλίο, εφημερίδες, περιοδικά, εκπαί δευση, ενημέρωση, ψυχαγωγία, επικοι νωνία, έκφραση. Αυτό που πρωτοεμφανίζεται συχνά αντιμετωπίζεται ως κίνδυνος για εκεί νο που ήδη υπάρχει.

Η διεύρυνση του εκλογικού σώ ματος με νέ ους ανθρώ πους ηλικίας δεκαέξι ετών (αντί για δεκαοκτώ) συνιστά μέτρο πρακτικής και συμβολικής σημασίας για τη διεύρυνση της συμμετοχής και της ενασχόλησης με την πολιτική δια δικασία. Η «συμμετοχή στα κοινά» από πλευράς νεότερων ανθρώπων μπορεί να λειτουργήσει ανανεωτικά για την πολιτική ζωή του τόπου. Το οραματικό στοιχείο που χαρακτηρίζει κατά κύριο λόγο τους νέους καθώς και ο δυναμισμός και η δημιουργικότητά τους μόνο γόνιμα μπορεί να επενεργή σουν, ώστε να συνδυαστεί το παραδο σιακό με το νέο κατά τον σχεδιασμό της Πολιτείας προς αντιμετώπιση των πολιτικών και κοινωνικών προβλημά των.

Το δημόσιο χρέος αποτελεί ένα μόνι μο χαρακτηριστικό γνώρισμα του νεο ελληνικού κράτους από την ίδρυσή του ως σήμερα. Σε ορισμένες περιόδους παίρνει χαρακτήρα κρίσης υπερχρέωσης με σοβαρές οικονομικές, κοινωνικές και πολιτικές συνέπειες. Το άρθρο αυτό εστι άζεται στη συγκριτική παρουσίαση ορι σμένων κρίσεων υπερχρέωσης της Ελλάδας και στα ιστορικά διδάγματά τους. Μία από τις μεγαλύτερες δημοσιονομικές κρίσεις σημειώθηκε το 1893, όταν ο τότε πρωθυπουργός Χ. Τρικούπης ανακοίνω σε στη Βουλή ότι «Δυστυχώς επτωχεύσα μεν» με συνέπεια την επιβολή του Διε θνούς Οικονομικού Ελέγχου.

Κάτι σάπιο υπάρχει στο βασίλειο της Γραφειοκρατίας. Από τη μία, κυβερ νήσεις, σχολιαστές, ειδικοί και δημόσιοι υπάλληλοι ομολογούν ότι αποτελεί την ισχυ ρότερη τροχοπέδη για ένα αποτελεσματικό κράτος. Από την άλλη, η αντιμετώπισή της προσεγγίζεται με απλοϊκά συνθήματα όπως «επανίδρυση του κράτους», «πάταξη της γραφειοκρατίας» ή «αλλαγή νοοτροπίας», χωρίς όμως συγκεκριμένο σχέδιο αλλαγής· απλώς παραπέμπουν στην πολιτική βούληση των εκάστοτε υπουργών ή στο φιλότιμο του κάθε υπαλλήλου.

Μερικές σατιρικές εκπομπές της τηλεόρασης προκαλούν αμόκ, που κορυφώνεται με σπαρακτικά γέλια μέχρι δακρύων, με ασυγκράτητα χειροκροτήματα, έξαλλες χειρονομίες και άλλες υστερικές εκδηλώσεις που, φυσικά, προσελκύουν την προσοχή του σκηνοθέτη ή του εικονολήπτη της εκπομπής. Το ξέφρενο αυτό παραλήρημα δεν οφείλεται πάντα σε κάποιο έξυπνο αστείο ή σε κάποιο πρωτότυπο χιουμοριστικό εύρημα που θα περίμενε κανείς από μια σατιρική εκπομπή.