«Θα είσασταν διατεθειμένοι να πληρώσετε 10% επιπλέον για ένα προϊόν που θα ήταν φιλικό στο περιβάλλον ή που θα υποστηρίζε έναν κοινωνικό σκοπό;»
Αυτή η ερώτηση, με εναλλακτικές διατυπώσεις, επανέρχεται σε διεθνείς και ελληνικές έρευνες. Οι ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις και οργανισμοί θέλουν να διαπιστώσουν αν οι καταναλωτές είναι έτοιμοι να αναλάβουν και εκείνοι ένα επιπλέον κόστος ώστε να καταστεί συμφέρουσα η παραγωγή και η διάθεση στην αγορά προϊόντων που έχουν παραχθεί με σωστές περιβαλλοντικές και κοινωνικές προδιαγραφές. Αναρωτιούνται αν υπάρχουν αρκετοί καταναλωτές που θα επιβραβεύσουν με τις αγορές τους ή με την καλή τους γνώμη, τα προϊόντα και τις επιχειρήσεις που θα προσπαθήσουν να ανέβουν στο άρμα της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης. Θα αγοράζαμε , λοιπόν, προϊόντα που είναι πιο ακριβά από άλλα, αντίστοιχης ποιότητας και λειτουργικότητας, επειδή θα γνωρίζαμε ότι δεν έχουν χρησιμοποιήσει παιδική, φθηνή ή ανασφάλιστη εργασία; Θα προτιμούσαμε προϊόντα, τα οποία είναι συγκριτικά ακριβότερα απο άλλα γιατί χρησιμοποιούν οικολογικά υλικά και δεν επιβαρύνουν το περιβάλλον;
Μια από τις βασικές ερμηνείες που έχουν διατυπωθεί για την επιτυχία του ρεύματος της κοινωνικής ευθύνης των επιχειρήσεων, είναι η δύναμη της πίεσης των πολιτών και καταναλωτών.
Οι επιχειρήσεις λένε: αν οι καταναλωτές θέλουν προϊόντα που παράγονται με πιο υπεύθυνο τρόπο, τότε ας είναι έτοιμοι να πληρώσουν και το ακριβότερο τίμημα που συνεπάγεται αυτή η αλλαγή στην παραγωγή και τη διάθεση των προϊόντων. Αυτή η παραδοχή θεωρείται ως αυταπόδεικτη αλήθεια. Σπάνια ελέγχεται η ορθότητά της. Την ασπάζονται επιχειρήσεις, πολλοί εκπρόσωποι ΜΚΟ, κυβερνήσεις και την επαναλαμβάνουν δημόσια σε κάθε ευκαιρία.
Οι καταναλωτές λένε: Οι επιχειρήσεις οφείλουν να μας παρέχουν προϊόντα υψηλής ποιότητας (δηλαδή, προϊόντα υγιεινά, ασφαλή, που δεν θα βλάπτουν το περιβάλλον, που θα σέβονται τους ανθρώπους και τις κοινωνίες), σε χαμηλές τιμές! Δεν θέλουμε να μετακυλίουν το κόστος της περιβαλλοντικής και κοινωνικής τους συμμόρφωσης σε μας τους καταναλωτές. Είναι καθήκον τους.
Την προσωπική μου θέση και τον προβληματισμό, με τους οποίους έκλεισα και το εισαγωγικό σημείωμα του αφιέρωματος για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη, την φέρνω προς συζήτηση σε αυτο το blog:
Σήμερα, οι ίδιοι οι καταναλωτές είναι περισσότερο πρόθυμοι να αλλάξουν την ατομική συμπεριφορά στην καθημερινή τους ζωή, να επιλέξουν τα νέα τεχνολογικά εξελιγμένα προϊόντα «με κοινωνική και περιβαλλοντική συνείδηση». Αρκεί βέβαια, να έχουν πραγματικές και προσιτές επιλογές: προϊόντα και προτάσεις αστικής ζωής που θα είναι ελκυστικές, ποικίλες και ορατές όπου και αν στρέψουν το βλέμμα τους. Καθιστώντας την οικολογική επιλογή οικονομικά «ασύμφορη», συγκρινόμενη με πληθώρα καταναλωτικών προτάσεων της αγοράς, που δεν έχουν αυτές τις προδιαγραφές, δεν διατρέχουμε άραγε τον κίνδυνο, να σηματοδοτήσουμε το «πράσινο» ή κοινωνικά υπεύθυνο lifestyle ως το νέo, πολυτελές, σύμβολο κοινωνικής και ατομικής διάκρισης; Μια επιλογή για λίγους και όχι μια προσιτή επιλογή για τους πολλούς;
Ο ρυπαίνων, ναί, να πληρώνει ακριβά, όχι αυτός που επιλέγει να ζεί, να παράγει και να καταλώνει υπεύθυνα.