Ποια είναι τα σημαντικότερα προβλήματα που απασχολούν σήμερα την ελληνική κοινωνία; Πού οφείλεται η αλματώδης αύξηση των τιμών; Μπορεί το Ασφαλιστικό να λυθεί χωρίς να θιγούν τα όρια ηλικίας και να μειωθούν οι συντάξεις; Είναι απαραίτητη η αναθεώρηση του άρθρου 16 του Συντάγματος; Τι πρέπει να γίνει με το ΕΣΥ, τους μετανάστες, τις διαδηλώσεις ή την τρομοκρατία; Πόσο σοβαρά μας απασχολούν τα θέματα περιβάλλοντος; Ποιος ευθύνεται για τη διαφθορά που ενδημεί στον χώρο ...

Με αφορμή το αφιέρωμα του ΒΙ για το κυκλοφοριακό, ο αναγνώστης μας κ. Στ. Παπαδόπουλος μας γράφει: * Η αυξανόμενη κίνηση στις αστικές περιοχές δημιουργεί κυκλοφοριακή συμφόρηση, με επιπτώσεις τον χαμένο χρόνο, τη ρύπανση, τον θόρυβο και τα θύματα των τροχαίων ατυχημάτων. Το μέσο μετακίνησης αποτελεί επιλογή του πολίτη και διασφαλίζεται με πολιτικές οι οποίες είναι κοινωνικά αποδεκτές και κυρίως ισορροπημένες ανάμεσα στην οικονομία και την οικολογία.

Ηανθρώπινη αλήθεια ήταν, είναι και θα είναι πάντοτε σχετική. Είναι, εντούτοις, γεγονός ότι η σχετικότητα αυτή της αλήθειας του ανθρώπινου λόγου, μασκαρεμένη συχνά με τον μανδύα του απόλυτου, μετατρέπεται έντεχνα σε στοιχείο πρόσφορο για εκμετάλλευση από τους εκάστοτε ισχυρούς. Προβαλλόμενη από αυτούς ως απόλυτη και αποκλειστική, βρίσκεται κατά καιρούς στη βάση ενός μονοδιάστατου, απλοποιητικού, εργαλειακού και πανούργου λόγου, που κατά κανόνα φαίνεται εύκολα να κυριαρχεί.

Ηέννοια της «κυριαρχίας», στις ποικίλες τυπικές και άτυπες εκφάνσεις της, αποτελεί μία από τις πλέον αμφίσημες κατηγορίες στην ιστορία των πολιτικών ιδεών. Με αναφορά στην έννοια της «κρατικής κυριαρχίας», μας παραπέμπει στην αποκλειστική και, σε όρους δημοκρατικής συγκρότησης της πολιτείας, κοινωνικά νομιμοποιημένη ικανότητα λήψης δεσμευτικών αποφάσεων επί ορισμένου εδάφους και πληθυσμού. Στις επί μέρους εξειδικεύσεις του όρου το πολιτικό περιεχόμενο που του αποδίδεται ...

Ηκυβέρνηση των Σκοπίων με αφορμή διάφορα γεγονότα (π.χ. τη διμερή στρατιωτική συμφωνία μεταξύ FΥRΟΜ και ΗΠΑ το 2004), καθ΄ όλο το διάστημα μετά την υπογραφή της Ενδιάμεσης Συμφωνίας, το 1995, δεν έπαψε να πιέζει προς την κατεύθυνση για αναγνώριση του γειτονικού μας κρατιδίου ως «Δημοκρατίας της Μακεδονίας». Εκατόν δεκαεννέα κράτη-μέλη του ΟΗΕ έχουν αναγνωρίσει τη FΥRΟΜ ως «Δημοκρατία της Μακεδονίας» έως σήμερα. Τώρα επιδιώκει την ένταξη της FΥRΟΜ στο ΝΑΤΟ με το προσωρινό της όνομα, κάτι που διευκολύνει τον γενικότερο σχεδιασμό της για κατοχύρωση του όρου «Δημοκρατία της Μακεδονίας».

Το Βήμα Ιδεών ζήτησε και η ΚΑΠΑ Research διενήργησε μια έρευνα γνώμης για τα μεγάλα προβλήματα του τόπου και για την ιεράρχησή τους στη συνείδηση των πολιτών. Η έρευνα αυτή έχει ένα γνώρισμα ιδιαίτερο: δεν ασχολείται καθόλου με τη δημοτικότητα πολιτικών προσώπων και την απήχηση κομμάτων. Ο λόγος είναι απλός: Οι πρόσφατες εκλογές ανέδειξαν και υπογράμμισαν την αδιαφορία (αν όχι και τη δυσφορία) του ελληνικού λαού απέναντι...

Η ανάδειξη των ζητημάτων που απασχολούν την κοινωνία, οι προτεραιότητες, οι ανησυχίες, τα ερωτήματα αλλά και οι προκλήσεις του μέλλοντος έχουν για το Βήμα Ιδεών άμεση προτεραιότητα. Το Βήμα Ιδεών, όργανο αναζήτησης και διαλόγου, φιλοδοξεί να συμβάλει στη συγκρότηση ενός διαρκούς forum με στόχο την ενεργοποίηση της πολιτικής σκέψης και του λόγου και κυρίως τη διαμόρφωση συγκεκριμένων προτάσεων και λύσεων για τα όσα αντιμετωπίζουν οι πολίτες και πρώτιστα οι νέοι άνθρωποι.

Ημεγάλη πανελλαδική έρευνα, τα πρώτα αποτελέσματα της οποίας παρουσιάζονται και σχολιάζονται σήμερα στο «Βήμα Ιδεών», φιλοδοξεί να καταγράψει τις στάσεις της κοινής γνώμης στους κρίσιμους εκείνους τομείς που και οι ίδιοι οι πολίτες αναγνωρίζουν ως πρωταρχικής σημασίας. Ταυτόχρονα όμως αναδεικνύει τις πολλαπλές, διαφορετικές και συχνά αντιφατικές προσεγγίσεις που διατυπώνονται για την αντιμετώπισή τους. Πράγματι, η κυριότερη διαπίστωση που προκύπτει από το σύνολο της έρευνας ...

Τα συμπεράσματα από τις απαντήσεις υποδηλώνουν σημαντικές- κατά τη γνώμη μου- αδυναμίες της κοινής γνώμης ως προς την κατανόηση των προβλημάτων και, κατά συνέπεια, ως προς τις πολιτικές με τις οποίες αυτά θα μπορούσαν να αντιμετωπιστούν. Σε σχέση με την ακρίβεια, το κεντρικό συμπέρασμα είναι ότι σχεδόν ένας στους δύο πολίτες θεωρεί ότι η ακρίβεια και ο πληθωρισμός έχουν το αίτιό τους στο ευρώ. Η άποψη αυτή είναι πιο έντονη στα συντηρητικά στρώματα (ΝΔ 61,6%, ΛΑΟΣ 49,5% και ΚΚΕ 47%) και πολύ λιγότερο στο ΠαΣοΚ (35,6%) και στον ΣΥΡΙΖΑ (30,8%).

Το Ασφαλιστικό, παρά την επικαιρότητά του, έχει συγκριτικά χαμηλή θέση στην ιεράρχηση των προβλημάτων. Δεν θεωρείται ότι είναι τόσο σημαντικό όσο η ανεργία, η ακρίβεια και ο πληθωρισμός και η παιδεία. Ισως γιατί όσοι έχουν ήδη σύνταξη αισθάνονται εξασφαλισμένοι και δεν ενδιαφέρονται για όσους ακολουθούν. Ισως και γιατί όσοι ακολουθούν δεν είναι σίγουροι γιατί το Ασφαλιστικό θα μπορούσε να είναι πιο σημαντικό πρόβλημα από το άμεσο πρόβλημα της ανεργίας, της ακρίβειας και της εκπαίδευσης των παιδιών τους.

Οσον αφορά την παιδεία, η έρευνα περιορίζεται μόνο στην ανώτατη, λόγω προφανώς της επικαιρότητας του θέματος μετά τα γεγονότα της περασμένης άνοιξης που οδήγησαν τελικά στη διακοπή της διαδικασίας αναθεώρησης του άρθρου 16 του Συντάγματος και στην ψήφιση ενός ακόμη νόμου για τα ΑΕΙ. Θα περιοριστώ λοιπόν στα θέματα της ανώτατης παιδείας, παρ΄ όλο που πιστεύω ότι τα πολύ σοβαρά προβλήματα βρίσκονται στη μέση και την κατώτερη. Ας μου επιτραπεί να πω το κοινότοπο ότι τα προβλήματα στα ΑΕΙ είναι η κορυφή του παγόβουνου.

Ηέρευνα για την Υγεία αφορά κυρίως το ΕΣΥ (δεν θα μπορούσε να ήταν αλλιώς) και από τις απαντήσεις στην πρώτη ερώτηση φαίνεται ότι το 73% των πολιτών δεν είναι ευχαριστημένο από το ΕΣΥ. Παρ΄ όλα αυτά η πλειοψηφία των ερωτηθέντων προτιμάει τα δημόσια από τα ιδιωτικά νοσοκομεία. Η συνέχεια των ερωτήσεων αναδεικνύει το τι οι ερωτώντες και οι ερωτώμενοι θεωρούν ότι είναι το ΕΣΥ. Δηλαδή οι ερωτήσεις περιορίζονται στη λειτουργία των δημόσιων νοσοκομείων, γεγονός που δείχνει ότι το ΕΣΥ ταυτίζεται με το δημόσιο νοσοκομείο.

Αντίθετα με το αναμενόμενο, η λειτουργία των δημοσίων υπηρεσιών φαίνεται σε μια πρώτη ματιά να μην αποτελεί σημαντικό πρόβλημα. Καταλαμβάνει την ένατη θέση μεταξύ των δέκα προτεινόμενων προβλημάτων, με τελευταίο τη θέση της Ελλάδας στην Ευρώπη. Η χαμηλή κατάταξη μπορεί να ερμηνευθεί από την οξύτητα με την οποία τίθενται στην πολιτική ατζέντα ζητήματα άμεσης επιβίωσης (ανεργία, ακρίβεια) καθώς και τα ζητήματα κοινωνικής πολιτικής (παιδεία, Ασφαλιστικό), τα οποία τα τελευταία χρόνια τροφοδοτούν εκτεταμένες κινητοποιήσεις ως αντίδραση σε σχετικές κυβερνητικές πρωτοβουλίες.

Οι θέσεις για την αντίληψη περί μετανάστευσης ως κοινωνικού προβλήματος κρίνονται σημαντικές (6η, 8η και 9η) στις διαφάνειες 8, 10, 12 και 13*, αλλά πρέπει να τονιστεί ότι αυτή η διαπίστωση αφορά το σύνολο των ευρωπαϊκών κοινωνιών, όπου η μετανάστευση για κάποιες χώρες θεωρείται μέσα στα πρώτα τρία προβλήματα (π.χ. Γαλλία). Ως προς τις διαφάνειες 48 ως 62, όπου τα αποτελέσματα επικεντρώνουν στις αντιλήψεις περί μετανάστευσης, παρατηρούμε ότι η έντονη παρουσία των μεταναστών στην ελληνική κοινωνία τα τελευταία 15 χρόνια έχει βρει την κοινωνία μας απροετοίμαστη, με αποτέλεσμα να κρίνεται η παρουσία τους αρνητικά.

Ημεγάλη συζήτηση που διεξάγεται στη χώρα μας αλλά και διεθνώς για την παγκοσμιοποίηση τα τελευταία χρόνια έχει συνδεθεί στην αντίληψη σημαντικής μερίδας των πολιτών (38,8%) με την κυριαρχία των μεγάλων μονοπωλίων. Είναι η οικονομική όψη της παγκοσμιοποίησης που αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα στη συνείδηση των ερωτωμένων σε σχέση με άλλες αλληλένδετες πτυχές της, όπως είναι η πολιτική, η πολιτισμική ή η κοινωνική παγκοσμιοποίηση. Με ιδιαίτερη έμφαση συντάσσονται με αυτή τη θεώρηση ...

Πολύ συχνά, στις έρευνες κοινής γνώμης η ερώτηση εμπεριέχει την απάντηση ή και την προσανατολίζει. Λόγω της τεράστιας δημοσιότητας στα ΜΜΕ, η κλιματική αλλαγή αποτελεί μια αυτονόητη συνιστώσα της περιβαλλοντικής κρίσης. Αλλά οι πολίτες δεν κάνουν τίποτε για αυτό. Δεν αλλάζουν τις συνήθειές τους, δεν μονώνουν τα (ακόμη και τα πανάκριβα) σπίτια τους, δεν περιορίζουν τον κυβισμό του αυτοκινήτου τους, δεν αγοράζουν ενεργειακά οικονομικές συσκευές. Προφανώς η ευαισθησία εξαντλείται σε μια ανέξοδη συμφωνία για κάτι που θεωρούν πως δεν τους αφορά.

Εταιρεία: ΚΑΠΑ RΕSΕΑRCΗ Α.Ε., αρ. μητρ. 5. Εντολέας: «ΤΟ ΒΗΜΑ» Δείγμα: Αντιπροσωπευτικό, άνδρες και γυναίκες, 18 ετών και άνω, βάσει της απογραφής του 2001 της ΕΣΥΕ. Μέγεθος δείγματος: 10.000 άτομα, πανελλαδικά, με αναλογική κατανομή στις 13 περιφέρειες της χώρας. Χρονικό διάστημα συλλογής στοιχείων: Από 8 έως 21 Νοεμβρίου 2007. Μέγεθος δειγματοληψίας: Πολυσταδιακή δειγματοληψία με χρήση quota ως προς τη γεωγραφική κατανομή του πληθυσμού, το φύλο και την ηλικία.

Την τελευταία χρονιά η Ελλάδα γνώρισε μια πρωτοφανή έκρηξη της δημόσιας ενασχόλησης με την Ιστορία, με αφορμή ένα σχολικό εγχειρίδιο και με σημείο αιχμής τον τρόπο που διδάσκεται η Ιστορία στα παιδιά. Ο δημόσιος διάλογος διεξήχθη με πάθος, το οποίο κατέληξε και σε ακρότητες, και πάντως υπήρξε κατ΄ ουσίαν πολιτικός, ανεξάρτητα από τη χρήση επιστημονικών ή ψευδοεπιστημονικών επιχειρημάτων. Η πολεμική περί την Ιστορία, καθώς και ειδικότερα περί τη σχολική Ιστορία, αποτελεί διεθνές φαινόμενο και όχι μια ακόμη ελληνική «ιδιαιτερότητα».

«Ψυχή της ιστορίας είναι η αλήθεια, και η αλήθεια είναι ιερή. Οποιος προτιμά το ψεύδος από την αλήθεια είναι ιερόσυλος» γράφει ο Γεώργιος Παχυμέρης, βυζαντινός ιστορικός των αρχών του ΙΔ΄ αιώνα. Ιερόσυλος και, σύμφωνα με τη λογική του σημαντικού αυτού ιστορικού, ανιστόρητος επίσης. Πού όμως βρίσκεται η ιστορική αλήθεια; Ακόμη και όταν ο ιστορικός λόγος περιορίζεται στην απλή παράθεση γεγονότων, κατ΄ ανάγκην επιλέγει ποια θα παρουσιάσει και πώς θα τα ιεραρχήσει. Απλή φωτογράφηση είναι αδύνατη- η οπτική γωνία είναι ούτως ή άλλως καθοριστική, και ο φακός απεικονίζει μια δική του πραγματικότητα αλλάζοντάς την στην πορεία.

Μια κριτική ανθρωπολογική προσέγγιση για το Ισλάμ προβαίνει στη μελέτη της κάθε ιστορικά προσδιορισμένης «παράδοσης», που έχει τα δικά της γνωσιολογικά και θεολογικά χαρακτηριστικά, αποφεύγοντας τις περιγραφές και τις ταξινομήσεις με ηγεμονικούς ετεροπροσδιορισμούς. Επειδή ένα βασικό χαρακτηριστικό της ευρύτερης μουσουλμανικής παράδοσης σχετίζεται με τον πολιτικό προσεταιρισμό της «Ορθοδοξίας» και συνεπώς της απόρριψης, της απόκρυψης, της αποσιώπησης κτλ. των διαφόρων μορφών «ετεροδοξίας», η εθνογραφική έρευνα πεδίου σε μουσουλμανικούς πληθυσμούς προσπαθεί να εντοπίσει τις πρακτικές και τους μηχανισμούς εξουσίας που κινούνται γύρω από αυτή την οργανωτική αρχή.

Αρκετοί πιστεύουν- με περισσή αφέλεια- ότι η λύση του Μακεδονικού Ζητήματος ή του «Σκοπιανού», όπως ονομάζεται πλέον δημοσίως, θα επιτευχθεί με τη χρήση της Ιστορίας. Οι ιστορικοί δεν είναι - δεν είμαστε- άμοιροι ευθυνών για τη διαιώνιση της πλάνης αυτής. Ανταποκρινόμενοι θετικά στην πολιτική και κοινωνική ενθάρρυνση για αποκάλυψη «νέων τεκμηρίων» και παραγωγή «ακαταμάχητων επιχειρημάτων» ή, το αντίθετο, ασκώντας «αποδομητική κριτική» στις τρέχουσες εθνικές απόψεις, καλλιεργούμε στον κόσμο, αυτάρεσκα και επωφελώς, την εντύπωση πως πράγματι το κλειδί που ψάχνουν οι διπλωμάτες βρίσκεται στο συρτάρι των ιστορικών.

Σε πολλές κοινωνίες, ιδιαίτερα στην περιοχή των Βαλκανίων και Νοτιοανατολικής Ευρώπης, η Ιστορία ακολουθεί ένα κοινό σενάριο το οποίο θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί ως ο Καλός, ο Κακός και ο Ασχημος. Ο Καλός είναι ο εθνικός εαυτός που παρουσιάζεται ως ιστορικό θύμα του Κακού (συνήθως κάποιος γειτονικός λαός, ο ιστορικός εχθρός ), ενώ ο Ασχημος είναι συνήθως η Δύση ή οι μεγάλες δυνάμεις, οι οποίες, ενώ θα έπρεπε να είναι ουδέτερες, τελικά υποστηρίζουν τον Κακό. Οπως και στα κακά φιλμ του Χόλιγουντ, οι χαρακτήρες παρουσιάζονται αναλλοίωτοι από την αρχή ως το τέλος, χωρίς να υπάρχει ανάπτυξη ή διαφοροποίηση χαρακτήρα.

Το 1907, όταν ο Γουίνστον Τσόρτσιλ, ως υπουργός Αποικιών, είχε επισκεφτεί την Κύπρο, είχε γίνει δεχτός με μεγάλο ενθουσιασμό από τους Ελληνοκύπριους. Μέσα στον ενθουσιασμό τους οι Ελληνοκύπριοι είχαν στολίσει τη Λευκωσία με ελληνικές σημαίες και έθεσαν στον Τσόρτσιλ το αίτημα για Ενωση της Κύπρου με την Ελλάδα. Μπροστά σ΄ αυτή την εξέλιξη, οι εκπρόσωποι των Τουρκοκυπρίων αρνήθηκαν να υποδεχτούν τον Τσόρτσιλ και όταν τον συνάντησαν αργότερα απολογήθηκαν για τη στάση τους και του εξήγησαν πως ένιωθαν ενοχλημένοι για το αίτημα που πρόβαλλαν οι Ελληνοκύπριοι για Ενωση.

ΗΙστορία και η πολιτική θα συμβαδίζουν πάντοτε. Οι ιστορικοί μπορούν να υπερηφανεύονται για την επαγγελματική τους γνώση, σήμερα ωστόσο λίγοι ενστερνίζονται την παλιά άποψη ότι απλώς διηγούνται τα γεγονότα όπως πραγματικά συνέβησαν. Οι πολιτικοί μπορεί να έχουν στραμμένο το βλέμμα στην επόμενη εκλογή τους, λίγοι ίσως κοιτούν προς το μέλλον, ελάχιστοι όμως μπορούν να αντισταθούν στον πειρασμό να εκμεταλλευθούν την Ιστορία προκειμένου να συσπειρώσουν γύρω τους στρατιές ολόκληρες σε δύσκολες στιγμές.

Τι είναι άραγε πιο φυσιολογικό από το να αποδοθεί δικαιοσύνη για τον ανθρώπινο πόνο; Τι είναι πιο αθώο από την ψήφιση ενός συμβολικού νόμου που αποδίδει σε ένα μαζικό έγκλημα τον χαρακτηρισμό που του αξίζει ηθικά; Τι είναι πιο δίκαιο από το να διασφαλίσουμε για τα θύματα την προστασία του νόμου που συνοδεύεται από πιθανές αποζημιώσεις και κυρώσεις των παραβατών; Είναι όλα αυτά που δίνουν μια αίσθηση δικαιολόγησης, τόσο για την κοινή γνώμη όσο και για τους βουλευτές που ψηφίζουν τον νόμο, στο σύνολο των μελλοντικών νόμων που θα χαρακτηρίζουν ως έγκλημα κατά της ανθρωπότητας το ατλαντικό δουλεμπόριο και αναμφίβολα την άρνηση της αρμενικής γενοκτονίας.

Ποιος δικαιούται να μιλάει για την Ιστορία, πότε, πώς και γιατί. Ποια είναι η χρήση της Ιστορίας, ποιος και πώς την καθορίζει. Ποιες οι «παράπλευρες» απώλειες στην εκπαιδευτική πολιτική και ποιες οι επιδράσεις στην κοινωνική συνείδηση. Τέσσερις ιστορικοί κρίνουν αυτούς που μιλάνε για την Ιστορία. Στη συζήτηση έλαβαν μέρος:

Στην καμπή του 20ού προς τον 21ο αιώνα κάτι πρωτόγνωρο γίνεται με την Ιστορία και τη σχέση της με την πολιτική. Δεν πρόκειται μόνον για την παλαιά γνωστή σχέση χρήσης, πολιτικής εκμετάλλευσης και εργαλειοποίησης του παρελθόντος προς όφελος παροντικών πολιτικών, για μια άνωθεν πολιτική επιλογή. Το παρελθόν μεταβάλλεται σε στρατηγικό πολιτικό τόπο καθώς γίνεται η ποιητική βάση μιας οργανωμένης, τραυματικής, θυματικής, συχνά εκδικητικής μνήμης για μια σειρά από κοινότητες που λειτουργούν ως ομάδες πίεσης για την αναγνώριση και την επιβολή της δικής τους μνήμης.

Κατά τη διάρκεια της συνόδου του στις 19-20 Απριλίου του 2007, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ενωσης υιοθέτησε απόφαση-πλαίσιο για την «Καταπολέμηση του ρατσισμού και της ξενοφοβίας», ο οποίος επιφέρει σοβαρό πλήγμα στην ελευθερία της ιστορικής έρευνας. Αυτή η απόφαση δεν αφορά μόνο τις ρατσιστικές και ξενοφοβικές δηλώσεις ή πράξεις, αλλά επίσης και τη «δημόσια συγχώρεση, την άρνηση ή τη χονδροειδή ελαχιστοποίηση γενοκτονιών, εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας και εγκλημάτων πολέμου, όπως αυτά ορίζονται από το Καταστατικό του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (.

«Μας δείχνει το σημείο... σκάβουμε... σε μια στιγμή το φτυάρι χτυπάει κάτι». «Αυτή εδώ ήταν γενναία, μα τον Θεό ήταν γενναία» λέει ο δράστης και σφυρίζει σιγά μέσα από τα δόντια του: «Δεν μιλούσε με τίποτε». Επόμενη φωτογραφία: το χώμα αγκαλιάζει έναν σωρό από κόκαλα... Ενας σπόνδυλος... η λεπτή, πεπλατυσμένη κλείδα... Το κρανίο έχει μια τρύπα από σφαίρα στην κορυφή του. «Θα πρέπει να ήταν γονατιστή» λέει ο Επίτροπος.

Μπορεί στ΄ αλήθεια να αλλάξει κανείς τον κόσμο ψωνίζοντας; Σε άλλες εποχές αυτή η φράση θα ακουγόταν τουλάχιστον αφελής. Στις σημερινές Δυτικές κοινωνίες όμως, όπου κυριαρχεί το δόγμα «καταναλώνω, άρα υπάρχω», ίσως τελικά πρέπει να αναζητηθούν καινούργιοι τρόποι πολιτικής δραστηριοποίησης. Οι εκφάνσεις του καταναλωτισμού εκφράζουν σε έναν βαθμό τη σύγχρονη κουλτούρα μας, συνεπώς οι όποιες αντιδράσεις των πολιτών για τα κοινωνικά και περιβαλλοντικά ζητήματα μπορούν να διοχετευθούν και μέσω των αγοραστικών επιλογών τους.

Υπάρχουν κάποια στερεότυπα για τη μετανάστευση: οι μετανάστες είναι φτωχοί, προέρχονται από αναπτυσσόμενες χώρες, σπάνια ενσωματώνονται ή αναβαθμίζονται στην Ευρώπη (γνωστή εξαίρεση η αμερικανική κοινωνία, όπου από εποχής Μayflower οι μετανάστες αναγνωρίζονται ως τα πιο δυναμικά στοιχεία). Τα τελευταία χρόνια προστίθενται στα στερεότυπα αυτά ρατσισμός ή/και ξενοφοβία, αν και οι πιο προοδευτικές τάσεις κάθε κοινωνίας αναγνωρίζουν ότι οι μετανάστες κάνουν μια κοινωνική θυσία για να εξασφαλίσουν το μέλλον τους.

Ημετάβαση από τον 19ο αιώνα στον 20ο αιώνα χαρακτηρίζεται στην Ευρώπη από μια πανσπερμία ρυθμών και τάσεων, εκφραστικά δείγματα μιας ταραγμένης, ανήσυχης συνείδησης, η οποία αγωνιούσε να φανερώσει ένα νέο ριζοσπαστικό πνεύμα, μεστό από νέες συγκινήσεις και ανατρεπτικά πάθη. Εδώ γεννιέται τυπικά και ο εξπρεσιονισμός. Τα αδιέξοδα μιας κουρασμένης, εκφυλισμένης αστικής τάξης και η βιομηχανική εποχή με το ξέσπασμα μιας νέας δυναμικής αλλά και τις βάρβαρες, απάνθρωπες κοινωνικές ...

Είναι ν΄ απορεί κανείς, αλήθεια, με τον ύπουλο τρόπο που ορισμένες φορές η φύση χειρίζεται τα κορυφαία πλάσματά της, τους ανθρώπους- ενεργώντας έτσι είτε αφ΄ εαυτής είτε κατ΄ εντολήν του δημιουργού της, αν υποτεθεί ότι αποτελεί κατασκεύασμα του θεού. Ενώ, δηλαδή, η φύση μπορεί να προικίσει κάποιον με σπάνιες διανοητικές αρετές και εξαιρετικά ψυχικά χαρίσματα, που μπορούν να τον κάνουν να μεγαλουργήσει, αφήνει παράλληλα μέσα του και καν΄να- δυο αβγά που, ανυποψίαστος, τα ...

Ηκοινωνική συνείδηση της εποχής μας, ως σύμφυση «ταυτότητας» και «ετερότητας», θα μπορούσε να έχει ως αρχικό πεδίο ανάδυσης και μορφοποίησης την «τοπικότητα», δηλαδή την πλούσια σε καθορισμούς και σχέσεις ολότητα μικρής γεωπολιτικής κλίμακας. Σ΄ αυτό το ερμηνευτικό εγχείρημα η «ολότητα» προβάλλει την ιδιαιτερότητά της σε σχέση με το υπό αναζήτηση «κέντρο» και συγκροτεί την ιδιοσυστασία της μέσα από ένα σύνθετο πλέγμα συντελεστών ή παραγόντων, οι σχέσεις των οποίων υπερβαίνουν τους επιμέρους εκθέτες τους.

Ενα από τα μεγάλα ζητήματα της εποχής μας είναι ο θεσμικός εκσυγχρονισμός και ο ρόλος του στην οικονομική ανάπτυξη. Η Ανώνυμη Εταιρεία (ΑΕ) είναι θεσμός που έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον πολλών ερευνητών διεθνώς. Παρά την οξεία κριτική που δέχθηκε όταν πρωτοεμφανίστηκε (όπως για παράδειγμα από τον Αdam Smith), η εξάπλωση της νεωτερικής αυτής μορφής οργάνωσης της επιχείρησης έχει ιστορικά συνδεθεί ή ταυτισθεί με τη διαδικασία εκβιομηχάνισης και οικονομικής ανάπτυξης. Η σύγχρονη ιστορική έρευνα θεωρεί ότι η ΑΕ δεν λειτουργεί αποκομμένη από τον περίγυρό της, αλλά ότι εξελίσσεται αλληλεπιδρώντας με την κοινωνία και την πολιτική διακυβέρνηση.

Σημαντικό επίτευγμα της ΕΕ αποτελεί το πρόσφατο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισαβόνας που υιοθέτησε τη Μεταρρυθμιστική Συνθήκη της ΕΕ. Η απόφαση αυτή οδηγεί στην υπέρβαση της κρίσης των τελευταίων ετών και ενισχύει τους μηχανισμούς λήψης αποφάσεων της ΕΕ. Μπορεί να αποτελέσει το εφαλτήριο για την ενδυνάμωση του πολιτικού σκέλους της, που θα λειτουργήσει ως αντίβαρο στις προκλήσεις της παγκοσμιοποίησης. Στο αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα το ενδιαφέρον θα εστιαστεί στα παρακάτω θέματα.

Το σχετικό ερώτημα του forum του «Βήματος Ιδεών» βρήκε μεγάλη ανταπόκριση μεταξύ των αναγνωστών μας στο Διαδίκτυο. Αρκετοί έκαναν συγκεκριμένες και ριζοσπαστικές,ορισμένες φορές, προτάσεις.Επιλέγουμε και παρουσιάζουμε αποσπάσματα από αυτές.Η συζήτηση στο Διαδίκτυο συνεχίζεται.